Ga naar hoofdinhoud Ga naar navigatie Ga naar footer

Instanties

Wat is VUM?

Image

Auteur

Jan Ligtenberg

Datum

29 October 2026

Leestijd

± 5 minuten

Image

VUM staat voor Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens. Het is een landelijke voorziening waarmee gemeenten, UWV en andere aangesloten organisaties op een veilige en gestandaardiseerde manier gegevens over werkzoekenden en vacatures uitwisselen.

Het doel is betere samenwerking bij arbeidsbemiddeling. Door informatie toegankelijk te maken over organisatiegrenzen heen, kunnen meer werkzoekenden en werkgevers elkaar vinden.

Waarom VUM is ontwikkeld

Nederland kent verschillende organisaties die mensen begeleiden naar werk. Gemeenten ondersteunen onder meer inwoners vanuit de Participatiewet, UWV is verantwoordelijk voor de dienstverlening aan andere groepen werkzoekenden. Daarnaast werken zij steeds intensiever samen binnen arbeidsmarktregio’s en regionale Werkcentra.

In de praktijk gebruiken deze organisaties verschillende softwaresystemen. Kandidaten staan in het systeem van de eigen organisatie, vacatures worden op meerdere plekken vastgelegd.

Daardoor ontstaat een herkenbaar probleem. Een geschikte kandidaat is beschikbaar, maar niet elke werkgeversadviseur kan die vinden. Of een werkgever heeft een vacature die buiten de eigen organisatie nauwelijks zichtbaar is.

VUM is ontwikkeld om die uitwisseling te verbeteren.

Waar VUM uit bestaat

VUM is geen systeem dat u aanschaft. Het is een set landelijke afspraken en voorzieningen, opgeleverd door een programma van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, UWV en de VNG.

Het bestaat uit drie onderdelen:

  • Een uitwisselingsvoorziening, de technische route waarlangs gegevens van de ene organisatie naar de andere gaan.

  • Een afsprakenstelsel, met regels over wie wat mag opvragen en onder welke voorwaarden.

  • Gegevensstandaarden, zodat een profiel uit het ene systeem leesbaar is in het andere.

Dat laatste onderdeel is in de praktijk het belangrijkste en wordt het vaakst onderschat. Zonder gemeenschappelijke taal krijgt u wel gegevens binnen, maar kunt u er weinig mee.

Welke gegevens worden uitgewisseld?

Binnen VUM gaat het om drie soorten gegevens.

Kandidaatgegevens. Profielen van werkzoekenden, met vaardigheden, werkervaring en beschikbaarheid.

Vacatures. De openstaande vacatures die bij een organisatie bekend zijn.

Werkgeverscontacten. Gegevens over bedrijven en contactpersonen, en over de afspraken die daarmee zijn gemaakt. Dit onderdeel is in ontwikkeling.

Die derde krijgt in gesprekken de minste aandacht, terwijl hij voor regionale samenwerking misschien wel het meeste oplevert.

Werkgevers merken namelijk direct wanneer organisaties langs elkaar heen werken. Een bedrijf dat in drie weken tijd bezoek krijgt van drie verschillende instanties, zonder dat zij van elkaar weten, trekt een conclusie over de hele regio. En afspraken die bij één adviseur in het hoofd of in een eigen bestand zitten, zijn weg zodra die persoon op vakantie is of van baan wisselt.

Door ook werkgeverscontacten uit te wisselen, weet een regio wie waar zit, wie er al contact had en welke afspraken er liggen. Niet om elkaar te controleren, maar om een werkgever één gezicht te kunnen tonen.

Regioportaal is als leverancier betrokken bij de ontwikkeling van dit onderdeel en volgt die op de voet.

Hoe VUM werkt

Een belangrijk uitgangspunt: organisaties blijven hun eigen softwaresysteem gebruiken. Het is dus niet nodig dat alle gemeenten en UWV naar één gezamenlijk systeem gaan.

Er wordt ook geen landelijke database gevuld. Gegevens blijven bij de bron en worden alleen beschikbaar gesteld op het moment dat ernaar gevraagd wordt. Dat sluit aan bij Common Ground, het uitgangspunt waarop gemeenten hun informatievoorziening inrichten.

Het verkeer gaat twee kanten op. U kunt uw eigen profielen en vacatures beschikbaar stellen, en die van anderen bevragen. Dat onderscheid is belangrijker dan het lijkt: een organisatie die alleen haalt en niets brengt, profiteert van het netwerk zonder eraan bij te dragen.

Een voorbeeld uit de praktijk

Stel dat een gemeente een werkzoekende begeleidt met ervaring in de logistiek. De kandidaat is beschikbaar, maar binnen de eigen gemeente is op dat moment geen passende vacature bekend.

In een andere gemeente binnen dezelfde arbeidsmarktregio heeft een werkgever juist behoefte aan iemand met die ervaring.

Stellen beide organisaties hun gegevens via VUM beschikbaar, dan kunnen de aangesloten systemen die informatie gebruiken om die match zichtbaar te maken. De arbeidsmarkt wordt dan niet langer begrensd door gemeentegrenzen of losse registratiesystemen.

Wie VUM beheert en waar het draait

Het programma is afgerond. Sinds 1 juli 2024 liggen het beheer en de doorontwikkeling bij BKWI en bij het Bureau InformatieDiensten Nederland, voorheen Stichting Inlichtingenbureau.

Voor softwareleveranciers die willen aansluiten is er documentatie beschikbaar: koppelvlakspecificaties, een aansluitprocedure en een accreditatietest. Aansluiten op VUM is dus niet iets wat een leverancier even regelt, er zit een formele route achter.

Wat VUM betekent voor regionale samenwerking

De ontwikkeling van regionale Werkcentra vraagt om nauwere samenwerking tussen gemeenten, UWV, onderwijs en andere arbeidsmarktpartners.

Samenwerken vanuit één locatie betekent alleen niet automatisch dat medewerkers ook dezelfde informatie zien. Een werkgeversadviseur van UWV werkt vaak in een ander systeem dan een collega van de gemeente, en ook tussen gemeenten onderling verschilt dat.

VUM maakt uitwisseling tussen die organisaties mogelijk zonder dat iedereen dezelfde software hoeft aan te schaffen.

Daarbij is één onderscheid belangrijk: gegevensuitwisseling is iets anders dan samenwerking. VUM richt zich op het beschikbaar stellen en ophalen van gegevens. Voor het dagelijkse werk blijven aanvullende voorzieningen nodig, bijvoorbeeld voor werkgeverscontacten, het opvolgen van vacatures, het voorstellen van kandidaten en het vastleggen van afspraken.

Wat het stoppen van BMS betekent voor VUM

VUM en de Bemiddelingsservice (BMS) van UWV zijn twee verschillende ontwikkelingen. VUM gaat over de uitwisseling van matchingsgegevens tussen organisaties en hun systemen. BMS was een ontwikkeltraject van UWV, gericht op de ondersteuning van arbeidsbemiddeling.

In oktober 2026 heeft UWV bekendgemaakt te stoppen met de ontwikkeling van BMS. Dat besluit gaat niet over VUM. VUM is een apart programma, met eigen beheerders en een eigen afsprakenstelsel, en de uitwisseling is daar niet van afhankelijk.

Wel is er een vraag bij gekomen over hoe UWV de gegevens die gemeenten via VUM aanleveren in de toekomst gaat benutten binnen de eigen dienstverlening. Daarover vindt afstemming plaats tussen de betrokken partijen.

Waarom dit nu speelt

Voor gemeenten komt dit boven op een verandering die al langer loopt. Het UWV-portaal voor Gemeenten en de applicaties daarachter, waaronder WBS, worden afgebouwd. Voor een deel van de regio’s is het tijdelijk nog beschikbaar.

Gemeenten die daar nu gegevens uit halen, moeten dat op termijn dus anders organiseren. Dat maakt de vraag hoe u uw gegevensuitwisseling inricht, en met welk systeem, actueler dan een paar jaar geleden.

Hoe VUM zich verhoudt tot Regioportaal

Waar VUM zich richt op de uitwisseling van gegevens tussen systemen, richt Regioportaal zich op de praktische samenwerking daaromheen: werkcoaches, werkgeversadviseurs en werkgevers die in dezelfde omgeving werken rond kandidaten, vacatures en werkgeverscontacten.

Regioportaal is ingericht op basis van landelijke standaarden zoals VUM, zodat uitwisseling mogelijk is zodra uw regio daarvoor kiest.

De twee vullen elkaar dus aan: VUM zorgt dat gegevens beschikbaar komen, een platform zorgt dat er iets mee gebeurt.

Tot slot

VUM is een belangrijke bouwsteen voor de samenwerking tussen gemeenten en UWV. Het maakt uitwisseling mogelijk zonder dat organisaties hun bestaande systemen hoeven te vervangen.

Tegelijk vraagt effectieve regionale arbeidsbemiddeling om meer dan het uitwisselen van gegevens. Professionals moeten ook eenvoudig kunnen samenwerken en kandidaten onder de aandacht van werkgevers kunnen brengen.

Juist die combinatie bepaalt of de regionale arbeidsmarktdienstverlening in de praktijk beter wordt.

Verwante onderwerpen: Common Ground, arbeidsmarktregio, werkgeversservicepunt, CompetentNL

Laatst bijgewerkt: 29 oktober 2026